İLKÖĞRETİM 4’ÜNCÜ SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI VE DERS KİTAPLARINDA KAZANIM-İÇERİK (ÜNİTE-KONU) İLİŞKİSİ

Bu çalışmada, ilköğretim kurumlarında sosyal bilgiler derslerini okutan sınıf ve branş öğretmenlerinin, sosyal bilgiler dersi öğretim programında belirtilen esaslara göre planlama ve uygulama çalışmalarının yer aldığı mesleki çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır.

Bilindiği gibi MEB İlköğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre; İlköğretim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenler, “genel kültür, özel alan ve pedagojik formasyon alanlarında, bilgi ve görgülerini artırmak, yeni beceriler kazandırmak, eğitim-öğretimde karşılaşılan problemlere çözüm yolları bulmak, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçlarına göre plan ve programları hazırlamak ve uygulamak amacıyla “öğretim yılı sonunda ve başına mesleki çalışmaları yapmakla yükümlüdürler. (http://mevzuat.meb.gov.tr/html/225_0.html)

İlköğretim kurumlarında görevli sınıf ve branş öğretmenleri, “kendilerine verilen sınıfın veya şubenin derslerini, programda belirtilen esaslara göre plânlamak, okutmak, bunlarla ilgili uygulama ve deneyleri yapmak, ders dışında okulun eğitim-öğretim ve yönetim işlerine etkin bir biçimde katılmak ve bu konularda kanun, yönetmelik ve emirlerde belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

Programın Uygulanması ile İlgili Açıklamalar

“İlköğretim Okulu Sosyal Bilgiler Öğretim Programı 4 ve 5. sınıflarda haftada üçer ders saati olmak üzere, her sınıf için toplam 36 haftada 108 saatlik bir ders süresi öngörülerek hazırlanmıştır.

 Bu dersin eğitim ve öğretiminde;

2.  Sosyal Bilgiler Programında, belirlenmiş kazanımlara yönelik konu sıralaması yapılmamıştır. Programda kazanımların öngördüğü bir içerik sınırlaması söz konusudur. Öğretmen kazanımları gerçekleştirmesi koşuluyla; çevre özelliklerini, öğrenci grubunun ilgilerini, ihtiyaçlarını, beklentilerini, hazır-bulunuşluk düzeylerini ve dolayısıyla da ön bilgilerini dikkate alarak, Türk millî eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda uygun çıkış noktaları, uyarıcı ve pekiştireç unsurlarını kullanarak çerçevesi belirlenmiş olan içeriğe bağlı oluşturacağı alt başlıklar etrafında hareket etmelidir. Çevresel etkiler ve grubun sözü edilen özellikleri açısından gerektiğinde, güncellik ilkesi gözetilmek kaydıyla ünite sürelerinde değişiklik yapabilir. Öğretmen, geçmiş, bugün ve gelecek düşünüldüğünde,  bütün insan faaliyetlerini kapsayacak şekilde seçilmiş olan dokuz öğrenme alanının, birden fazla disiplini içerdiğine, “zaman, süreklilik ve değişim” öğrenme alanının, diğer sekiz öğrenme alanıyla birlikte değerlendirildiğine dikkat etmelidir. “

Programda konu sıralaması yapılmadığına, kazanımların öngördüğü içerik sınırlaması söz konusu olduğuna göre, aşağıdaki ders kitaplarından birinde (MEB Devlet Kitapları) konu sıralaması neye göre yapılmıştır?..

Sosyal Bilgiler Programında/Öğretiminde “içerik”, kazanımların analizi ile ortaya konulması gerekmektedir. Bu durumda, programa uygun olarak hazırlanıp kabul edilen ve kullanılan sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan ünite/konuların, kazanımlara uygun olması-kazanımların içeriği kapsaması-nın ölçütü, denetimi yönetici, öğretmen, deneticilerden hangisi tarafından ortaya konulmalıdır? Eğitimi etkileyen ve eğitimden etkilenenlerin iş birliği gerçekleşmekte midir?..

Eğitim-öğretim uygulamalarında, uygulayıcı öğretmen tarafından  sosyal bilgiler öğretim programı mı yoksa ders kitapları mı esas/gösterge alınmaktadır?..

Sosyal Bilgiler ders kitaplarının esas alınması durumunda, programa uygun olmayan ders kitaplarının kullanımından doğan sorumluluk kimlere aittir?.. Bu sorumluluğu deneyleyerek kamu otoritesini yaptırıma dönüştürecek yetkili kişi ve organlar kimlerdir?…

Sosyal Bilgiler Öğretim Programının esas alınması durumunda-ki böyle olmalıdır-, öğretim programında açık ve seçik “içerik” bulunmamaktadır. Kazanımların analizi ile “içerik” ortaya çıkacaktır/çıkmalıdır. Program kılavuzunda ve ders kitapları setinde veya herhangi birinde, kazanımlardan nasıl “içerik” çıkarılabileceği/düzenlenebileceğinin herhangi bir örneğine bugüne kadar rastlanmamıştır.

İlköğretim okullarında sosyal bilgiler öğretimi, program göz ardı edilerek ders kitaplarına göre yapılmaktadır. Ders kitaplarının yanlışlıkları ve programa göre yetersizliklerinin fark edilerek ortaya konulması; öğretmen, yönetici ve deneticilerin var olan niteliklerinin yeterlilik düzeyinin sorgulanmasını gerektirmektedir.

Ölçme-değerlendirmenin “başarısızlık”la sonuçlanması durumunda, başarısızlık sebepleri; öğrenci, öğretmen, yönetici, denetici, veli, devlet adına eğitimin yürütülmesi ve denetiminden sorumlu MEB, ders kitapları ve öğretim programından herhangi birinde mi yoksa hepsinde mi aranmalıdır?.. Hangisinde olduğunu ortaya koyarak bilmek/kabullenmek anlayış ve cesareti gösterilmeli(mi)dir!?.

Sorgulamayı başlatmak üzere, aşağıdaki tablolarda sosyal bilgiler öğretim programından ünite-ünite kazanımları-etkinlik örnekleri ile ders kitaplarında yer alan “içerik” gösterilmiştir.

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

1.ÜNİTE

KONULAR [1]

KONULAR [2]

 

Kendimi Tanıyorum

Ben Kimim? (s.16-19)

Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşıyım (s.20-23)

Hayatım ve Ailem (s.26-29)

Duygu ve Düşünce Dünyam (s.24-25)

Hayatı Kolaylaştıralım (s.30-31)

Onlar Başardı

Tanışabilir Miyiz? (s.12-21) /Kimlik Özelliklerim (s.12-13), Fiziki Özelliklerim (s.12-13), Sosyal Özelliklerim (s.14-15), Eğitim Özelliklerim (s.14-15), İlgilerim (s. 16-17), Duygusal Özelliklerim (s.18-21), Atatürk’ün Kişiliği ve Özellikleri (s.22), Tavus Kuşu ve Güzellik Üstüne (s.23), Zayıf ve Şişman (s.24-25), Benim Hayatım (s.26), Ailem (s.27), Aile Soy Ağacım (s.28), Öğretmenim (s.29), Kurabiye Hırsızı (s.30), Arkadaşlarımız (s.31)

 

1.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

KENDİMİ TANIYORUM

   Bu ünitenin sonunda öğrenciler;            

  1. Bireysel farklılıkları tanır ve kabul eder.
  2. Duyguları ve düşünceleri arasındaki ilişkiyi fark eder.
  3. Farklı durumlara ait duygu ve düşüncelerini ifade eder. 
  4. Başkalarının duygu ve düşüncelerini saygı ile karşılar.
  5. Yaşamına ilişkin belli başlı olayları kronolojik sıraya koyar.
  6. Sahip olduğu resmî kimlik belgelerindeki bilgileri analiz ederek kişisel kimliğine ilişkin çıkarımlarda bulunur.

 

“Küçük Farklar” (Kişisel eşyalar kullanılarak insanlardaki farklılıklara örnekler gösterilir.)  (1. kazanım)

“Farklı ve Özel” (İnsanların farklılıklarının bir zenginlik olduğuna örnekler verilir.) (1. kazanım)

Duygularım ve Düşüncelerim” (Fotoğraflar yoluyla öğrencilerin duygu ve düşünceleri arasındaki farkı kavramaları sağlanır.) (2. kazanım)

Duygularım, Düşüncelerim El Ele” (Örnek durumlar oluşturularak duygu ve düşüncelerin kişilere göre değişebileceği fark edilir.) (2, 3, 4. kazanım)

“Günlük Tutma” (Duygu ve düşüncelerin ifade edildiği günlük tutulur.) (2, 3, 4. kazanım)

“Mevlana’dan Hoşgörü Hikâyeleri” (Mevlana’nın hoşgörü anlayışını içeren metinler incelenir.) (4. kazanım)

“Yaşamımdan Kesitler” (Yaşamı etkileyen olayların esas alındığı bir zaman şeridi oluşturulur.) (5. kazanım)  

“Atatürk’ün Kimlik Belgesi (Atatürk’ün hayatı ile ilgili metinden çıkarılan bilgilerle bir kimlik belgesi düzenlenir.) (1, 6. kazanım)

“Bu Benim Kimliğim” (Nüfus cüzdanı, okul ve spor kulübü kimliği gibi kimlik belgelerindeki bilgiler incelenerek kimliği oluşturan ana ögeler fark edilir.)  (6. kazanım)

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

2.ÜNİTE

KONULAR [3]

KONULAR [4]

 

Geçmişimi Öğreniyorum

Aile Tarihi Yazıyoruz (s.36-39)

Kültürümüz (s.40-43)

Şenliğe Gidiyoruz (s.44-45)

Atatürk Okulda (s.46-47)

Trablusgarp’tan Çanakkale’ye (s.48-49)

Mustafa Kemal Samsun’a Çıkıyor (s.50-51)

Sevr’e Doğru (s.52-53)

Cepheler (s.54-55)

Kahramanlarımız (s.56)

Kurtuluş Savaşı’nda Türk Kadını (s.57)

Cumhuriyet Kuruluyor (s.58-59)

Tarih Yazıyorum (s.36-37), Çıktık Açık Alınla (s.38-40), / Onuncu Yıl Marşı (s.41), Çok Zenginiz (s.42-43), Orada Bir Köy Var Uzakta (s.44-45), Gölgede Kalmayalım (s.46-47), Atatürk ve Milli Kültür (s.47), Çanakkale’den Milli Mücadele’ye (s.48-51), Anıtı Dikilen Adam (s.52-53), Hayalden Gerçeğe (s.54-57), Mustafa Kemal’in Kağnısı (s.58-59), Rakamlar Konuşuyor (s.60-61), Bir Lider İki Mektup (s.62-63)

 

2.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

GEÇMİŞİMİ ÖĞRENİYORUM

Bu ünitenin sonunda öğrenciler;                              

  1. Sözlü tarih yöntemi kullanarak ve nesnelere dayanarak aile tarihi oluşturur.
  2. Ailesi ve çevresindeki millî kültürü yansıtan ögeleri fark eder.
  3. Tarihte Türklerin yaygın olarak oynadığı oyunlardan günümüzde de devam edenlere örnek verir.
  4. Kültür ögelerinin geçmişten bugüne değişerek taşındığına ilişkin yakın çevresinden kanıtlar gösterir.
  5. Yaşanmış olaylardan ve görsel materyallerden yola çıkarak, Millî Mücadele sürecinde yakın çevresini ve Türkiye’yi betimler.
  6. Millî Mücadele’nin kazanılmasında ve Cumhuriyetin ilânında Atatürk’ün rolünü fark eder.
 

“Aile Tarihi Çalışması” (Aileye ait nesneler ile değişik yollardan edinilen bilgiler kullanılarak aile tarihine ait metin yazılır.)   (1, 2. kazanım)

“Onlar da Çocuktu” (Büyüklerinin, çocukluk dönemine ait oyunları ve oyuncakları ile ilgili sözlü tarih çalışması yapılır.) (1, 3, 4. kazanım)

“Kahve Fincanı” (Barış Manço’nun kahve fincanı adlı şarkısı, içerdiği kültürel özellikler açısından incelenir.) (2.kazanım)

“Geçmişin İpuçları” (Gelenekler konulu yaratıcı drama çalışması yapılır.) (2, 4. kazanım)

“Bir Zamanlar” (Büyüklerinin, çocukluk dönemlerinde Cumhuriyet Bayramı konulu sözlü tarih çalışması yapılır.) (4, 6. kazanım)

“Bir Gezi Yapalım” (Tarihî mekan, müze ve anıtlara gezi düzenlenir. Ör: Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Müzesi gezisi.) (5. kazanım)

“Millî Mücadele’de Türk Halkı” (Kurtuluş Savaşı döneminde Türk halkını ve savaş sürecini gösteren görsel materyaller okunur.) (5, 6. kazanım)

“Kahramanıma Mektup” (Kurtuluş Savaşına ilişkin verilerden -mektup, temsili resim, istatistikî tablo ve şiir- yararlanılarak çıkarımlarda bulunulur.) (5, 6. kazanım)

“Film İzliyoruz” (Atatürk ve Millî Mücadele temasını işleyen eğitsel film izlenir.)
(5, 6. kazanım)

“Sanal Alan Gezisi” (İnternet üzerinden sanal gezi yapılır.) (5, 6. kazanım)

 

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

3.ÜNİTE

KONULAR [5]

KONULAR [6]

 

Yaşadığımız Yer

Yönler (s.64-65)

Kroki (s.66-67)

Hava Nasıl Olacak? (s.68-69)

Meteorolijiye Gidiyoruz (s.70-71)

Takvim Yaprağı (s.72-73)

Doğal Çevremiz (s.74-77)

Güvenli Yaşam (s.78-81)

Yönlerini Bildiler, Yollarını Buldular (s.68-71), Nerede Yaşıyorum? Nasıl Tarif Etmeli? (s.72-75),  Yolda Hava Durumu (s.76-77), Doğanın Eseri Mi, İnsanların Eseri Mi? (s.78-79), Peri Bacaları (s.80-81), Depremle Birlikte Yaşamak (s.82-87), Söğütözü’nde Bir Kulübe (s.88-89)

 

3.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

YAŞADIĞIMIZ YER

   Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. Çeşitli yöntemlerle çevresindeki herhangi bir nesnenin kendisine göre bulunduğu yönü bulur.
  2. Çevresinde gördüklerini şekil ve şemalarla anlatır. 
  3. Çizdiği şekil ve şemalarda kullandığı sembolleri açıklayan bir bölüm oluşturur.
  4. Çevresindeki bir yerin krokisini çizer.
  5. Çevresinde meydana gelen hava olaylarını gözlemleyerek, bulgularını resimli grafiklere aktarır.
  6. Çevresinde gördüğü doğal ve beşerî unsurları ayırt eder.
  7. Efsane, destan, öykü, türkü ve şiirlerden yararlanarak yaşadığı yerin coğrafi özellikleri ile ilgili çıkarımlarda bulunur.
  8. Doğal afetler karşısında hazırlıklı olur.
“Gölge Oyunu”  (Güneşin konumundan yararlanılarak yön bulma çalışması yapılır.)       (1. kazanım)

“Define Arıyoruz” (Yön bilgisi ve kroki okuma becerisi kullanılarak kroki üzerine saklanmış bir define bulunur.)  (1,3, 4, 6. kazanım)

“Pilota Yardım Edelim” ( Yön bildiren komutlar verilerek bir uçak piste indirilmeye çalışılır.) (1, 4. kazanım)

“Kaynaklardan Araştıralım” (Sözlük veya ansiklopedi kullanılarak ünite ile ilgili kavramlar araştırılır.) (Tüm kazanımlar)

“Hava Gözlemi” (Belli zaman diliminde hava olayları gözlemlenerek grafikler oluşturulur.)  (5. kazanım)

“Gezelim Öğrenelim”  (Çevredeki doğal ve beşerî unsurlar tanıtılır.)  (6. kazanım)

“Yaşadığımız Yeri Tanıyalım” (Yaşadığımız yer ile ilgili efsane, öykü, türkü ve şiirler incelenir.) (7. kazanım)

“Deprem Tatbikatı”  (Deprem öncesi ve deprem sırasında yapılması gerekenlerle ilgili uygulama yaptırılır.) (8. kazanım)

“Sınıf Tahliye Çantası Hazırlama”  (8. kazanım)

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

4.ÜNİTE

KONULAR [7]

KONULAR [8]

 

Üretimden Tüketime

Önce İhtiyaçlarım (s.86-89)

Hesaplı Yaşıyoruz (s.90-91)

Yasemin’in Bir Görevi Var (s.92-93)

Bir Tüketici Olarak Neler Biliyorsunuz? (s.94-95)

Bana Nasıl Ulaştı? (s.96-98)/Ellerinize Sağlık (s.99)/Nereden Nereye?(s.100-101)

İhtiyaçlar ve Ustaları (s.102-105)

İsteklerimiz Mi, İhtiyaçlarımız Mı? (s.94-97), Alışveriş Listesi (s.98-102), Tüketici Haklarımız (s.103-106), Üretimden Tüketime Yolculuk (s.107-111), Meslekler Rehberi (s.112-116)

 

 

4.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

ÜRETİMDEN TÜKETİME

Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. İstek ve ihtiyaçlarını ayırt eder.
  2. İhtiyaçlarından hareket ederek insanların temel ihtiyaçları hakkında çıkarımlarda bulunur.
  3. Mevcut kaynaklarla ihtiyaçlarını ilişkilendirir.
  4. Satın alacağı ürünleri belirlenen standartlara göre değerlendirir.
  5. Bilinçli bir tüketici olarak haklarını kullanır.
  6. Kullandığı bazı ürünlerin üretim, dağıtım ve tüketim ağını oluşturur.
  7. İhtiyaçlarla meslekleri ilişkilendirir.
“Benim Bütçem” (Verilen tahmini bütçeye göre bir alışveriş listesi hazırlanır.)  (1, 3. kazanım)

“Pazara Gidelim” (Yakın çevrede kurulmuş bir pazarda inceleme yapılır.)  (2, 6, 7. kazanım)

“Paranın Hikâyesi” ( Paranın geçmişi araştırılır.) (3. kazanım)

“Bilinçli Tüketici misin?” (Sınıfta oluşturulan market ortamında alışveriş yapılır.)  (4, 5. kazanım)

“Alışveriş Listesi” (Sınıfta öğrenciler tarafından bir market oluşturularak belirlenen bütçeye uygun alışveriş yapılır.)
(3, 6. kazanım)

“Film İzliyoruz” (Bir ham maddenin ürüne dönüştürülmesini gösteren bir film izlenir.) (6. kazanım)

“Buğdayın Yolculuğu” (Empati yoluyla bir ham maddenin ürüne dönüşmesi hikâye edilerek akış şeması oluşturulur.)
(6,7. kazanım) 

“Röportaj Yapıyoruz” (Bir meslek sahibi ile mesleği üzerine bir    röportaj yapılır.) (7. kazanım)

“Ben Olmasaydım Ne Olurdu?” (Rastgele seçilen bir mesleğin gerekliliği savunulur.)  (7. kazanım)

 

 

 

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

5.ÜNİTE

KONULAR [9]

KONULAR [10]

 

İyi Ki Var

Çevremizdeki Teknolojik Ürünler (s.110-117)

İnsan ve Zaman (s.118-121)

Ulaşım Teknolojisindeki Gelişmeler (s.122-123)

Kil Tabletten Kağıda (s.124-125)

Haydi Kendi Projemizi Geliştirelim/Ceren’in Projesi (s.126-127)

Yaşamımızdan Teknolojik Ürünle (s.120-122), Yeni Bir Yıl (s.123-126), Dünden Bugüne Teknoloji (s.127-130), Teknolojik Ürünler Hayat Hikayelerini Anlatıyor (s.131-134), Küçük Mucitler (s135-137), Önce Bilmek Gerek (s.138-141)

 

5.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

İYİ Kİ VAR

   Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. Çevresindeki teknolojik ürünleri, kullanım alanlarına  göre sınıflandırır.
  2. İnsanlığın kullandığı belli başlı zaman ölçme araçlarını ve belirleme yöntemlerini tanır. 
  3. Kullandığı teknolojik ürünlerin zaman içindeki gelişimini kavrar.
  4. Teknolojik ürünlerin hayatımızda ve çevremizde yaptığı değişiklikleri dikkate alarak geçmişle bugünü karşılaştırır.
  5. Çevresindeki ihtiyaçlardan yola çıkarak kendine özgü ürünler tasarlar.
  6. Teknolojik ürünleri kendisine, başkalarına ve  doğaya zarar vermeden kullanır.
“İnternette Araştırıyoruz” (Öğrencinin kullandığı eşyaların geçirdiği safhalarla ilgili bir araştırma yapılır.) (2, 3. kazanım)

“Zaman Tüneli” (Yaygın olarak kullanılan bazı aletlerin icat ediliş tarihi esas alınarak bir zaman şeridi oluşturulur ve bu araç ve aletlerin hayatımıza etkisi tartışılır.)  (2, 3, 4. kazanım)

“ Telgrafın Telleri”  (Millî Mücadele’de telgrafın rolü ile ilgili görsel ve yazılı materyaller incelenir.) (3, 4, 5. kazanım)

“İşte Geldim” (Çeşitli teknolojik ürünlerin tanıtımı ile ilgili afiş tasarlanır.) (5. kazanım)

“Geleceğin Dünyası” (Gelecekteki teknoloji ile ilgili proje çalışması yapılır.) (5. kazanım)

“Önemli Telefon Numaraları” (Acil servis numaralarının doğru ve etkili kullanımına dair drama etkinliği yapılır.) (6. kazanım)

“Teknolojiyi Doğru Kullanıyoruz” (Teknolojinin doğru kullanımı ile ilgili “altı şapka” düşünme yöntemine dayalı bir  etkinlik yapılır.) (6. kazanım)

“Teknolojiyi Doğru Kullanalım” (Teknolojinin doğru kullanımı ile ilgili küçük grup oluşturma yöntemine dayalı bir  etkinlik yapılır.) (6. kazanım)

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

6.ÜNİTE

KONULAR [11]

KONULAR [12]

 

Hep Birlikte

Sosyal Gruplar (s.132-133)

Toplum Hayatında Dayanışma (s.134-137)

Çevremizdeki Sosyal Örgütler (s.138-139)

Çevremizdeki Resmi Kurumlar (s.140-141)

Eğitsel Kulüpler (s.142-143)

Çevremizi Güzelleştirelim (s.144-145)

 

Ailemde Dayanışma ve İş Bölümü (s.146-148), Bizim İçin Çalışan Kızılay (s.149-151), Mahallenin Yardım Günleri (s.152-153), Tükoder’e Mektup (s.154), PTT Müdürü İle Görüşme (s.155), Okulumuzda Kulüp Çalışmaları (s.156), Badminton Kulübümüz (s.157-159), Fırıncı Ali Usta (160-161), (Yardımlaşma) (s.162-163)

 

6.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

HEP BİRLİKTE

   Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. İnsanların belli bir amaç çerçevesinde oluşturdukları sosyal örgüt, resmî kurum ve grupları fark eder.
  2. Ön bilgi ve yaşantısını kullanarak çevresindeki belli başlı sosyal problemler ya da ihtiyaçlarla grup, kurum ve sosyal örgütleri ilişkilendirir.
  3. Kendisi ile çevresindeki gruplar, kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki etkileşime örnekler verir.
  4. Okulunda ve yakın çevresinde katılacağı sosyal ve eğitsel etkinliklere karar verir.
  5. Okul yaşamında gerekli gördüğü eğitsel-sosyal etkinlikler önerir.

 

“Bir Gazete Sayfası Hazırlayalım” (Çevredeki sosyal problemlere karşı duyarlılığı arttırma, neden sonuç ilişkisini belirleme becerisini geliştirme amacına yönelik olarak, bir haberden hareketle gazete sayfası hazırlanır.) (1, 2. kazanım)

“Gönüllü Çalışanlar” (Yardımseverlik ve dayanışma değerlerini vurgulayan fotoğraflar ve temsilî resimler incelenir.)  (1, 2. kazanım)

“Nasıl Güzelleştirebiliriz?”  ( Çevremizi nasıl güzelleştirebiliriz? gibi sorularla ilgili küçük grup çalışmaları yapılır.)  (2, 3, 5. kazanım)

“Bir Sorunumuzu Çözelim” (Proje ya da grup çalışması ile yaşanılan çevreden örnek sosyal bir sorun belirlenerek çözüm aşamaları ve öneriler sunulur.) (2, 3, 5. kazanım)

“İlk Adımı Atanlar” (Toplumsal duyarlılığı sağlama ve katılımcı birey olmayı cesaretlendirme amacıyla, birçok kişinin yaşamını etkilemiş, önemli başarılar elde etmiş insanlar ile ilgili araştırma yapılır.) (4, 5. kazanım)

“İki Elin Sesi” (Öğrenci tarafından seçilen veya tasarlanan bir grup, kuruluş veya sosyal örgüte yeni üyeler kazandırmaya yönelik kısa bir metin hazırlanır ve sınıfta sunulur.)  (2, 5. kazanım)

 

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

7.ÜNİTE

KONULAR [13]

KONULAR [14]

 

İnsanlar ve Yönetim

Muhtarlığımızı Tanıyalım (s.150-151)

Belediyemiz (s.152-159)

Bizim Meclisimiz (s.160-163)/Bizim Bayramımız (s.164-167)

Belediye Başkanı (s.168-169), Belediyemizi Tanıyalım (s.170-173), Muhtarımız (s.174-175), Deniz Yıldızları Geliyor Kirletmeyin! (s.176-179), Minik Eller Sandığa (s.180-181), İlk Meclisi Gezmeye Ne Dersiniz? (s.182-187), Haydi Sandık Başına (s.188-189), Kiracı Olmaya Nasıl Karar Verdim? (s.190-191), Güvercinle Yönetici Seçmek (s.191)

 

7.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

 

İNSANLAR VE YÖNETİM

Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. Yaşadığı yerin yerel yönetim birimlerini tanır.
  2. Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde yerel yönetimlerin rolünü açıklar.
  3. Kamuoyunun yerel yönetimlere etkisine örnekler verir.
  4. Büyük Millet Meclisinin açılışı ile ulusal egemenliği ilişkilendirir.

 

“Bir Gezi Yapalım” (Yerel yönetim birimlerine tanıtım amaçlı bir gezi düzenlenir.) (1. kazanım)

“Oyun Parkı İstiyoruz” (Herhangi bir konuda belediye başkanına dilekçe yazılır.) (2. kazanım)

“Haberleri Toplayalım” (Yazılı ve görsel basından belediyenin görevleri ve etkinlikleri ile ilgili haberler toplanarak değerlendirilir.) (2. kazanım)

“Nasrettin Hoca ile Birlikte” (Katılımı teşvik etmek ve toplumsal bir soruna çözüm önerileri sunmak amacıyla fıkra tamamlama çalışması yapılır.) (3. kazanım)

“Oy Verelim” (Sınıf başkanı seçimi veya yenilenmesi için sandıklar kurularak basit düzeyde bir seçim ortamı oluşturulur.) (4. kazanım)

“Benim Bayramım” (23 Nisan etkinlikleri için yabancı ülkedeki bir öğrenciye davet mektubu yazılır.)  (4. kazanım)

“Sözlük Çalışması” (Yerel, yerel yönetim, kamu, kamuoyu, kamu hizmeti, millet, millî egemenlik kavramları araştırılır.)  (Tüm kazanımlar)

 

 

 

 

 

ÜNİTE KAZANIMLARI

8.ÜNİTE

KONULAR [15]

KONULAR [16]

 

Uzaktaki Arkadaşlarım

Dünya’dan Çocuklar (s.172-173)

Uzaklardan Geldiler (s.174-177)

Hollanda’da İlk Laleler (s.178-181)

Ata Yurttan Bir Ülke (s.182-185)

Şimdi Güney Kore’deler (s.186-189)

Merhaba Tunus (s.190-193)

Dünyadaki Ülkeler (s.196-197) / Almanya (198-200), Azerbaycan (s.201-203), Farklı Yerler, Farklı Yaşamlar (204-207), Özel Günler (s.208-211), Çocukların Dünyası (s.212-214), Ye Kürküm Ye!.. (s.215)

 

8.ÜNİTE

KAZANIMLAR

ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

 

UZAKTAKİ ARKADAŞLARIM

Bu ünitenin sonunda öğrenciler;

  1. Dünya üzerinde çeşitli ülkeler olduğunu fark eder.
  2. Görsel materyallerden yararlanarak çeşitli toplumların günlük yaşamlarına ilişkin çıkarımlarda bulunur.
  3. Kendisi ile başka bir toplumdaki yaşıtlarının günlük yaşamlarını karşılaştırır.
  4. Toplumlar arasında ortak kutlanan özel  günlere örnekler verir.

 

“Dünya Turu” (Harita üzerinde değişik  ülkelere  yolculuk yapılır.) (1. kazanım)

“Kütüphaneye Gidiyoruz” (Seçilen bir ülke ile ilgili kaynak taraması yapılır.)  (1, 2. kazanım)

“Fotoğrafların Anlattıkları” (Herhangi bir ülkeyle ilgili fotoğraflardan yararlanılarak o ülkeyle ilgili tahminlerde bulunulur.) (2, 3. kazanım)

“Ortak Yönlerimiz” (Değişik ülkelerde yaşayan çocukların benzerlik ve farklılıklarına ilişkin tablo yapılır.) (3. kazanım)

“Güzel Günler” (Toplumların kutladığı bayramlar ve ortak günleri karşılaştıran tablo oluşturulur.) (4. kazanım)

“İnternette Araştırıyoruz” (Uluslararası sportif faaliyetlerin yapıldığı şehirlerin özellikleri araştırılır.)  (Tüm kazanımlar)

 

SONUÇ

Tablolarda yer alan ünite-kazanım-etkinlik örnekleri ile ders kitapları “içerik”leri arasındaki ilişki, sosyal bilgiler öğretiminin “Türk milletinin ve ferdin ihtiyaçları-ilköğretim, ders ve öğretim programının amaçları-Türk vatandaşı öğrencinin nitelikleri”ne göre değil de ders kitaplarına yani araca göre yapıldığı rahatlıkla söylenebilir (mi)…

 

DİP NOTLAR

[1] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 15, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[2] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), S.12-31, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[3] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 35, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[4] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.36-63, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[5] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 63, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[6] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.68-89, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[7] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 85, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[8] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.94-116, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[9] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 109, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[10] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.120-141, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[11] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 131, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[12] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.146-163, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[13] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 149, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[14] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.168-191, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

[15] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Meltem TEKEREK vd.(Komisyon), MEB Devlet Kitapları Üçüncü Baskı, Promat Grup-Ankara, 2008, s. 171, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmıştır.

[16] İlköğretim Sosyal Bilgiler 4 Ders Kitabı, Enver Aydın KOLUKISA vd.(Komisyon), A Yayınları, Tuna Matbaacılık Sanayi ve Ticaret A. Ş.-Ankara, (2005), s.196-215, Ünite kapağında konular başlığı altında sıralama yapılmamıştır.

About these ads

About drkemalkocak

Eğitimci-Bürokrat-Akademisyen olmasına rağmen cehlini bir türlü gideremeyen ama suyu aramaktan yılmayan-Bu su Fuzulî'nin "Su Kasidesi"ndeki sudur... 01.07.1953’te Ankara / Şereflikoçhisar / Sarıyahşi’de doğdu.. Sarıyahşi İlkokulunu ( 1965 - 1966 ), Şereflikoçhisar Ortaokulunu ( 1968 - 1969 ), Ankara Erkek İlköğretmen Okulunu ( 1971 - 1972 )bitirdi. 15.11.1972’de Ankara / Keskin / Karafakılı Köyü İlkokulu Öğretmeni olarak Devlet memurluğuna başladı. Kırıkkale / Yahşihan /Namık Kemal ve Karacaali Köyü ilkokullarında Sınıf Öğretmenliği yaptı. Askerliğini er öğretmen olarak yerine getirdi. Gazi Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilgiler Bölümünü ( 27.09.1978 ) bitirdi. 25.03.1982’de Ankara / Namık Kemal Ortaokulu Sosyal Bilgiler Öğretmenliğine başladı. Kırıkkale / Hasandede Orhan Demirhan, Kırıkkale Ticaret ve Aydınlıkevler liselerinde Sosyal Bilgiler ( Tarih ) Öğretmenliği yaptı. Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan seçme sınavını kazanarak 8 ay süreli İlköğretim Müfettişliği Hizmet içi Eğitim Kursunu tamamlayıp Eskişehir İlköğretim Müfettişliğine atandı. 06.09.1983 - 22.03.1985 tarihleri arasında İlköğretim Müfettişliği görevini yürüttü. Eskişehir İlköğretim Müfettişliğinden Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğüne atandı. Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilâtındaki şube müdürlüğü görevine 22.03.1985’te başladı. İlköğretim Genel Müdürlüğünde Teftiş ve Değerlendirme, Disiplin, Mevzuat, Program ve Yayımlar, Araştırma ve Plânlama şube müdürlükleri görevinde bulundu. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler Eğitimi Ana bilim Dalı Tarih Eğitimi Bilim Dalında lisans tamamladı (16.02.1987). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Türk Tarihi Ana bilim Dalında yüksek lisans ( master ) yaptı ( 21.02.1991). Tezi “ Cumhuriyetten Günümüze Tarih Çalışmaları ve Tarih Öğretimi 1923 - 1960 “, tez danışmanı Prof. Dr. Yücel ÖZKAYA’dır. Girdiği test ve mülakât sınavlarını kazanarak ( 1987 ) Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Kamu Yönetimi Lisansüstü%2
Bu yazı Uncategorized içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s