SEKİZ YILLIK KESİNTİSİZ ZORUNLU İLKÖĞRETİM PARASIZ MIDIR ? (2000’lerden günümüze neler değişti ?..)

Giriş
Günümüzde ülkelerin kalkınma düzeylerinin belirlenmesinde ekonomik göstergelere fazla itibar edilmemektedir. Artık fert başına düşen GSMH, o ülkenin gelişmişlik düzeyinin bir göstergesi olmamaktadır. Toplumun eğitim ve kültür düzeylerine bakılarak o ülke hakkında karar verilmektedir.
Ekonomik göstergeler kalkınma düzeyini belirlemiş olsa idi günümüzde fert başına düşen GSMH’sı Avrupa ülkelerinden ve ABD’den yüksek olan bazı ülkelerin ( Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ) Dünya’nın en gelişmiş ve çağdaş ülkesi olarak kabulü gerekirdi.
Eğitim, toplumların en önemli ve vazgeçilmez meselesidir. Osmanlı Devletinin en başarılı dönemleri ( 15 ve 16’ncı yüzyıllar ), bilim ve eğitime önem verildiği dönemlerdir. Türk milleti, Cumhuriyet döneminde hızlı bir değişme, gelişme ve yenileşme sürecine girmiştir. Bu süreçte ana hedef “ Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmak “ olarak belirlenmiştir.
Cumhuriyetten günümüze ve özellikle plânlı dönemin başlangıcı 1960’lı yıllara kadar, eğitim – öğretimde fizikî imkânlar daime ön planda tutulmuştur. Başarının göstergesi, yapılan derslik ve okul sayısı olmuştur. Çünkü, oldukça dağınık bir yerleşme düzenine sahip ülkemizde, en ücra köy ve köy altı yerleşim birimlerine ( oba, kom, divan, mezra… ) okul yapılması herkesi mutlu etmiştir. Böylece toplumun beklentilerine cevap verilmiştir. Buna rağmen, fizikî imkân konusu oldukça büyük ve değişik boyutlarda günümüzde varlığını sürdürmektedir.

Sekiz Yıllık Kesintisiz Zorunlu İlköğretim
İlköğretim, “ Kadın erkek bütün Türklerin millî gayelere uygun olarak bedenî, zihnî ve ahlâkî gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir.” İlköğretim, 6-14 yaşlarındaki çocukların eğitim ve öğretimini kapsar. İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır. Zorunlu ( mecburî ) ilköğretim çağı, çocuğun 5 yaşını bitirdiği yılın Eylül ayı sonunda başlar, 14 yaşını bitirip 15 yaşına girdiği yılın öğretim yılı sonunda biter.
İlköğretimin amaç ve görevleri, millî eğitimin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak,
1. Her Türk çocuğuna iyi bir vatandaş olmak için gerekli temel bilgi, beceri, davranış ve alışkanlıkları kazandırmak; onu millî ahlâk anlayışına uygun olarak yetiştirmek,
2. Her Türk çocuğunu ilgi,istidat ve kabiliyetleri yönünden yetiştirerek hayat ve üst öğrenime hazırlamak,
3. İlköğretimin son ders yılının ikinci yarısında öğrencilere, ortaöğretimde devam edilebilecek okul ve programların hangi mesleklerin yolunu açabileceği ve bu mesleklerin kendilerine sağlayacağı yaşam standardı konusunda tanıtıcı bilgiler vermek üzere rehberlik servislerince gerekli çalışmaları yapmaktır.
Sultan II. Mahmut döneminden 1997’ye kadar, zorunlu ilköğretim süresi belirli aralıklarla tartışılmıştır. Tartışmanın finansman ve fizikî mekân ( kapasite ) boyutlarında gündemde yer aldığı görülmektedir. “ Ortaokullar, planlı bir şekilde ve yeterli düzeyde yurt sathına yaygınlaştırıldıktan sonra kanunla ayrıca belirleninceye kadar, ilköğretimin sadece ilkokul bölümü mecburidir. “ hükmü fizikî mekân; 222, 1739, 3308, 3797, 3418 sayılı kanunlarda değişiklik yapılması ve bazı kâğıt ve işlemlerden eğitime katkı payı alınması hakkındaki düzenleme de finansman sorunlarının varlığını göstermektedir.
4306 sayılı kanun hükümlerine göre sağlanan özel ödenekler, sekiz yıllık kesintisiz ilköğretim ile ilgili carî, yatırım ve transfer giderlerinde kullanılır. Yapılacak harcamalardan yatırım niteliğinde olanlar yıllık programlarla ilişkisi kurulmak üzere Devlet Plânlama Teşkilâtına bildirilir. Bu durum, plânlı dönemde de ilköğretimin finansman ve fizikî mekân sorunlarının ülke gerçeklerine göre çözümlenemediğini göstermektedir.
Her yıl, öğretim yılı başından sonuna kadar kayıt parası, dernek aidatı, vakıf aidatı, dergi parası, karne parası, diploma parası gibi değişik adlar altında ilköğrenim gören öğrencilerden para alınmaktadır. Okul – Aile Birliği, Okul Koruma Derneği gibi kuruluşların varlığını sürdürmeleri de veli, vasi ve aile başkanlarının bağış ve aidatlarını ödemeleriyle mümkündür. Anayasa ve eğitim – öğretim ile ilgili kanunlarda yer alan, “ İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.” Hükmünün uygulamada sınırlı olduğu görülmektedir.

“ Eğitim ve Öğretim Hakkı ve Ödevi”, sosyal ve ekonomik haklar ve ödevlerden biridir. 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında, sosyal ve ekonomik hakların sınırı, “ Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. “ biçiminde çizilmiştir. Buna göre, ilköğretimin devlet okullarında parasız olması, devletin malî kaynaklarının yeterliliği ile doğru orantılıdır. Malî kaynaklar yeterli değilse, ilköğretim devle okullarında paralı olabilir.

İlköğretim kurumları yönetici, öğretmen ve ilköğretim müfettişleri ile öğrenci ve velilerin gereksiz yere birbirlerini yıpratmalarının anlamsız ve Türkiye Cumhuriyetinin niteliklerinin “ demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti “ olduğunu unutmamak gerekmektedir.

İlköğretimin, devlet okullarında parasız / paralı olması gibi devletin ekonomik ve sosyal ödevlerinin sınırları, farklı boyutlarda tartışmalardan sonra, “ Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları “ başlığı altında, “ Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçların uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. “ biçiminde düzenlenmiştir.

4306 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan “ Sekiz Yıllık Kesintisiz İlköğretimi Yaygınlaştırma Çalışmaları ( Eğitimde Çağı Yakalama 2000 Projesi )nda, 2000-2001 öğretim yılı başına kadar gerçekleştirilmesi öngörülen çalışmalar şunlardır :

1. Yeni yapılan dersliklerin hizmete sunulmasıyla ikili öğretim kalkacak, öğrencilere öğretmen gözetiminde okulda etüt yapma, sosyal ve kültürel etkinliklerde bulunma imkânı sağlanacaktır.
2. Birleştirilmiş sınıf uygulamasına aşamalı olarak son verilecektir.
3. Bir dersliğe düşen öğrenci sayısı 30’a indirilecektir.
4. İklim, ulaşım ve güvenlik sorunu olan bölgelerde Yatılı İlköğretim Bölge Okulları kurulacak, bu okullardaki öğrencilerin bütün giderleri devletçe karşılanacaktır.
5. Her ilköğretim okulu; spor salonuna veya sahasına veya çevresindeki spor tesislerinden yararlanma, TV ve video ile eğitim, işlik, bilgisayarlı öğretim imkânlarına kavuşmuş olacaktır.

Fizikî imkân ( kapasite )
İlköğretim derslik ve okullarının yapımında birim olarak “ Birleştirilmiş sınıflar da dahil olmak üzere bir öğretmene düşen öğrenci sayısı 40’dan fazla olamaz “ hükmü esas alınmıştır.
1999-2000 öğretim yılında birinci sınıfta okuyan öğrenci sayısı 1.343.743’tür. Öğrenci sayısındaki bu artış, her yıl için ortalama 1.200.000 kabul edildiğinde ( 1.200.000 : 40 = 30 000 ) derslik ve sınıf öğretmeni ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
1998-1999, 1999-2000 ve 200-2001 öğretim yıllarındaki ilköğretim okulu, birinci ve altıncı sınıf öğrencilerindeki sayısal gelişmeleri aşağıdaki tablolardan yararlanarak inceleyelim:

TABLO 1 : İLKÖĞRETİM OKULU VE ÖĞRENCİ SAYISINDAKİ GELİŞMELER

İLLER İlköğretim Okulu Sayısı Öğrenci Sayısı

1998-1999
( 01.10.1998 )
1999-2000
(01.10.1999 )
Artış ( + ) ve azalma ( – ) 1997-1998/1998-1999 Birinci sınıf öğrenci sayısındaki artış oranı
( % ) 1998-1999 / 1999-2000 Altıncı sınıf öğrenci sayısındaki artış oranı
( % )
ADANA 931 898 -33 -2.5 -0.25
ADIYAMAN 778 730 -48 -2.5 +4.23
AFYON 494 628 +134 -6.3 -2.97
AĞRI 714 462 -252 +20.2 +29.54
AMASYA 269 223 -46 -5.3 -8.11
ANKARA 907 1207 +300 +2.9 -6.54
ANTALYA 925 1016 +91 +3.4 -1.28
ARTVİN 260 300 +40 -5.7 -2.31
AYDIN 440 639 +199 -2.5 -1.89
BALIKESİR 680 1006 +326 -1.1 -3.89
BİLECİK 80 291 +211 -6.3 -9.79
BİNGÖL 411 150 -261 +5.4 +8.57
BİTLİS 444 251 -193 -4.0 +15.55
BOLU 347 257 -90 -3.0 -3.74
BURDUR 132 274 +142 -5.9 -3.15
BURSA 482 451 -31 +5.8 -2.65
ÇANAKKALE 196 175 -21 -6.4 -14.29
ÇANKIRI 201 176 -25 -14.4 -5.10
ÇORUM 686 664 -22 -5.3 -5.30
DENİZLİ 335 309 -26 -2.5 -2.69
DİYARBAKIR 970 1026 +56 +12.9 +16.69
EDİRNE 335 332 -3 -6.9 -8.86
ELAZIĞ 428 496 +68 -2.5 -1.18
ERZİNCAN 263 260 -3 -4.1 -7.20
ERZURUM 1148 1136 -12 -0.9 -3.87
ESKİŞEHİR 399 377 -22 -2.5 -8.37
GAZİANTEP 689 711 +22 -0.6 +11.86
GİRESUN 394 636 +242 -2.3 -11.63
GÜMÜŞHANE 205 230 +25 +1.1 -3.34
HAKKARİ 126 177 +51 +32.0 +3.84
HATAY 687 641 -46 -6.8 -0.21
ISPARTA 335 315 -20 +0.3 -78.61
İÇEL 895 884 -11 -5.0 +289.95
İSTANBUL 1415 1196 -219 +1.8 +0.56
İZMİR 1171 1172 +1 +2.4 -2.36
KARS 406 434 +28 +32.2 -67.44
KASTAMONU 720 638 -82 +2.2 +6.47
KAYSERİ 565 682 +17 -7.8 +253.62
KIRKLARELİ 174 249 +75 -6.5 -79.73
KIRŞEHİR 159 146 -13 -3.0 -5.61
KOCAELİ 331 269 -62 -0.8 +308.45
KONYA 854 1234 +380 +0.0 +50.03
KÜTAHYA 356 373 +17 -2.2 -73.22
MALATYA 882 774 -108 -4.4 +30.86
MANİSA 691 622 -69 -2.7 +49.42
K.MARAŞ 685 783 +98 -1.9 -12.22
MARDİN 428 446 +18 +0.5 +15.75
MUĞLA 374 373 +1 -3.2 +0.78
MUŞ 435 418 -17 +124.5 +28.96
NEVŞEHİR 199 183 -16 -8.7 +3.27
NİĞDE 253 240 -13 -6.3 +8.96
ORDU 1022 986 -36 -6.0 -4.69
RİZE 252 444 +192 +3.7 -4.78
SAKARYA 420 410 -10 -6.8 -12.18
SAMSUN 1368 1424 +56 -5.3 -4.89
SİİRT 274 186 -88 +32.4 +15.71
SİNOP 518 379 -139 -13.2 +2.60
SİVAS 719 816 +97 -1.4 -6.37
TEKİRDAĞ 209 372 +163 +3.6 -45.55
TOKAT 571 719 +148 +1.5 +38.02
TRABZON 517 799 +282 -7.3 +0.25
TUNCELİ 220 44 -176 -6.8 -89.49
ŞANLIURFA 1345 1324 -21 -34.3 +1127.27
UŞAK 174 323 +149 -8.6 -5.27
VAN 576 594 +18 -4.3 +15
YOZGAT 714 676 -38 -9.5 +7.15
ZONGULDAK 484 553 +69 -19.2 -9.61
AKSARAY 314 324 +10 -6.0 +3.56
BAYBURT 106 181 +75 -7.5 +6.89
KARAMAN 182 176 -6 -4.9 -4.21
KIRIKKALE 131 238 +107 -3.4 -5.62
BATMAN 201 226 +25 +27.5 +23.08
ŞIRNAK 194 198 +4 +2.1 +51.99
BARTIN 158 141 -17 -10.2 -12.90
ARDAHAN 199 201 +2 -5.3 +6.71
IĞDIR 140 181 +41 -1.8 +37.08
YALOVA 54 50 -4 -47.2 -16.62
KARABÜK 124 100 -24 -3.7 -5.05
KİLİS 110 103 -7 -11.6 +14.64
OSMANİYE 314 317 +3 -3.6 -9.18
DÜZCE
TOPLAM 38294 40045 +0.7 -0.94
Tablo 1’in incelenmesinden anlaşılacağı gibi 01.10.1998-01.10.1999 tarihleri arasındaki bir yıllık sürede:

a. Afyon, Amasya, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Burdur, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Kayseri, Kırklareli, Konya, Kütahya, K. Maraş, Mardin, Rize, Samsun, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Uşak, Van, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Osmaniye illerinde ilköğretim okulu sayısı artmıştır. Bu illerin göç alan iller olması beklenir.

b. İlköğretim okulu sayısında artış gösteren illerden Afyon, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Burdur, Elazığ, Giresun, Gümüşhane, İzmir, Kars, Kırklareli, Kütahya, K. Maraş, Rize, Samsun, Sivas, Tekirdağ, Uşak, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Kırıkkale ve Osmaniye’de öğrenci sayısı azalmıştır. Bu illerin göç alan iller olmasına karşın belirli oranlarda göç vermesi beklenir.

c. Adana, Adıyaman, Ağrı, Amasya, Bingöl, Bitlis, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Edirne, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Hatay, Isparta, İçel, İstanbul, Kastamonu, Kırşehir, Kocaeli, Malatya, Manisa, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Sakarya, Siirt, Sinop, Tunceli, Şanlıurfa, Yozgat, Karaman, Bartın, Yalova, Karabük ve Kilis illerinde ilköğretim okulu sayısı azalmıştır. Bu illerin göç veren iller olması beklenir.

d. İlköğretim okulu sayısında azalma gösteren illerden Bingöl, Bitlis, Bursa, İçel, Kastamonu, Kayseri, Kocaeli, Malatya, Manisa, Muş, Nevşehir, Niğde, Siirt, Şanlıurfa, Yozgat, Aksaray ve Bayburt’ta öğrenci sayısı artmıştır. Bu illerin göç veren iller olmasına karşın belirli oranlarda göç alması beklenir.

Buna göre; okul ve öğrenci sayısının birbirine paralel artışı kolaylıkla anlaşılırken, okul sayısı artarken öğrenci sayısının azalması ile okul sayısı azalırken öğrenci sayısının artmasını anlamlandırmak kolay değildir. İhtiyaç-madde ve insan kaynakları-plânlama süreçleri göz önüne alındığında klasik / hantal bir yönetim anlayışı ile buna bağlı adamlama yerine profesyonel yönetim anlayışı ve buna bağlı adamlama anlayışının gerekliliği çağrışım yapmaktadır.

TABLO 2 : İLKÖĞRETİM OKULU VE ÖĞRENCİ SAYISINDAKİ GELİŞMELER

İLLER İlköğretim Okulu Sayısı Öğrenci Sayısı

1999-2000
( 01.10.1999 )
2000-2001
(01.10.2000 )
Artış ( + ) ve azalma ( – ) 1999-2000/2000-2001 Birinci sınıf öğrenci sayısındaki artış oranı
( % ) 1999-2000/2000-2001 Altıncı sınıf öğrenci sayısındaki artış oranı
( % )
ADANA 898 693 -205 +4.35 +39.4
ADIYAMAN 730 741 +11 +0.45 +63.4
AFYON 628 512 -116 -1.23 +81.1
AĞRI 462 639 +177 +1.02 +26.1
AMASYA 223 244 +21 -2.68 +48.6
ANKARA 1207 891 -316 +9.95 +37.9
ANTALYA 1016 685 -331 +2.00 +55.9
ARTVİN 300 187 -113 +3.66 +15.4
AYDIN 639 530 -109 -1.12 +45.6
BALIKESİR 1006 573 -433 +1.10 +43.6
BİLECİK 291 96 -195 +1.61 +56.7
BİNGÖL 150 217 +67 -2.63 +42.4
BİTLİS 251 353 +102 +4.58 +57.6
BOLU 257 127 -130 +0.69 +41.4
BURDUR 274 149 -125 +1.66 +34.9
BURSA 451 496 +45 -1.35 +41.9
ÇANAKKALE 175 235 +60 +4.26 +39.5
ÇANKIRI 176 180 +4 +3.61 +59.0
ÇORUM 664 603 -61 -5.10 +61.5
DENİZLİ 309 359 +50 +2.09 +44.6
DİYARBAKIR 1026 847 -179 -1.43 +34.2
EDİRNE 332 193 -139 -1.09 +31.0
ELAZIĞ 496 447 -49 +1.40 +33.0
ERZİNCAN 260 228 -32 +5.32 +43.4
ERZURUM 1136 1171 +35 +0.56 +58.2
ESKİŞEHİR 377 248 -129 -2.33 +28.6
GAZİANTEP 711 523 -188 +1.72 +59.6
GİRESUN 636 361 -275 -2.58 +45.1
GÜMÜŞHANE 230 227 -3 -4.95 +71.7
HAKKARİ 177 210 +33 +9.66 +30.2
HATAY 641 624 -17 -0.21 +54.5
ISPARTA 315 251 -64 -81.30 +53.4
İÇEL 884 539 -345 +437.17 +64.2
İSTANBUL 1196 1249 +53 -5.19 +41.5
İZMİR 1172 913 -259 -2.40 +38.2
KARS 434 410 -24 -65.70 +63.6
KASTAMONU 638 604 -34 -30.37 +55.9
KAYSERİ 682 553 -129 +261.41 +47.6
KIRKLARELİ 249 178 -71 -75.11 +53.4
KIRŞEHİR 146 157 +11 -12.84 +31.7
KOCAELİ 269 289 +20 +374.93 +26.0
KONYA 1234 880 -354 +49.92 +39.6
KÜTAHYA 373 387 +14 -76.03 +105.3
MALATYA 774 700 -74 +48.42 +64.6
MANİSA 622 769 +147 +46.51 +33.7
K.MARAŞ 783 811 +28 +12.75 +66.1
MARDİN 446 530 +84 -4.63 +64.7
MUĞLA 373 410 +37 +2.72 +41.7
MUŞ 418 429 +11 -20.46 +55.2
NEVŞEHİR 183 189 +6 -4.00 +43.1
NİĞDE 240 209 -31 -0.50 +64.6
ORDU 986 746 -240 +0.03 +77.7
RİZE 444 213 -231 +6.99 +31.5
SAKARYA 410 467 +57 -5.81 +57.2
SAMSUN 1424 1264 -160 -0.12 +78.3
SİİRT 186 279 +93 -12.79 +56.1
SİNOP 379 382 +3 -7.51 +55.0
SİVAS 816 732 -84 -1.91 +56.6
TEKİRDAĞ 372 211 -161 -75.14 +86.1
TOKAT 719 626 -93 +32.77 +36.3
TRABZON 799 545 -254 +11.57 +61.4
TUNCELİ 44 48 +4 -89.37 +46.0
ŞANLIURFA 1324 1367 +43 +2663.51 -6.1
UŞAK 323 198 -125 +812.43 +41.9
VAN 594 693 +99 +8.95 +45.6
YOZGAT 676 604 -72 +1.82 +67.1
ZONGULDAK 553 443 -110 +14.55 +35.0
AKSARAY 324 286 -38 -1.10 +77.8
BAYBURT 181 134 -47 +5.83 +63.8
KARAMAN 176 161 -15 -0.57 +66.3
KIRIKKALE 238 149 -89 -1.31 +18.2
BATMAN 226 309 +83 -2.96 +50.5
ŞIRNAK 198 208 +10 +3.86 +63.9
BARTIN 141 153 +12 -2.69 +50.7
ARDAHAN 201 222 +21 -6.25 +29.5
IĞDIR 181 159 -22 +21.01 +42.6
YALOVA 50 62 +12 -18.96 -32.6
KARABÜK 100 105 +5 -0.84 +26.7
KİLİS 103 126 +23 -0.13 +46.2
OSMANİYE 317 237 -80 +2.95 +43.4
DÜZCE 154
TOPLAM 40045 35329 +862 / -6351 -0.62 +47.8
Tablo 2’nin incelenmesinden anlaşılacağı gibi 01.10.1999-01.10.2000 tarihleri arasındaki bir yıllık sürede:

a. Adıyaman, Ağrı, Amasya, Bingöl, Bitlis, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Denizli, Erzurum, Hakkari, İstanbul, Kırşehir, Kocaeli, Manisa, K. Maraş, Mardin, Muğla, Muş, Nevşehir,, Sakarya, Siirt, Sinop, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Yalova, Karabük ve Kilis illerinde ilköğretim okulu sayısı artmıştır. Bu illerin göç alan iller olması beklenir.

b. İlköğretim okulu sayısında artış gösteren illerden Amasya, Bingöl, Bursa, İstanbul, Kırşehir,, Kütahya, Mardin, Muş, Nevşehir, Siirt, Sinop, Tunceli, Şanlıurfa, Batman, Bartın, Ardahan, Yalova, Karabük ve Kilis’te öğrenci sayısı azalmıştır. Bu illerin göç alan iller olmasına karşın belirli oranlarda göç vermesi beklenir.

c. Adana, Afyon, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Burdur, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hatay, Isparta, İçel, İzmir, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Konya, Malatya, Niğde, Ordu, Rize, Samsun, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Uşak, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Iğdır ve Osmaniye illerinde ilköğretim okulu azalmıştır. Bu illerin göç veren iller olması beklenir.

d.. İlköğretim okulu sayısında azalma gösteren Adana, Afyon, Ankara, Antalya, Artvin, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Burdur, Çanakkale, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Hakkari, İçel, Kayseri, Konya, Malatya, Ordu, Rize, Tokat, Trabzon, Uşak, Yozgat, Zonguldak, Bayburt, Iğdır ve Osmaniye’de öğrenci sayısı artmıştır. Bu illerin göç veren iller olmasına karşın belirli oranlarda göç alması beklenir.

SONUÇ
Sultan II. Mahmut döneminden 1997’ye kadar ilköğretimin paralı/parasız olması ve zorunluluk süresi üzerinde farklı tartışma ve uygulamalar yapılmıştır. Finansman ve fizikî mekân sorunları, ilköğretimin kesintisiz ve zorunlu olmasını geciktirmiştir.
“ Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmak “ idealini gerçekleştirmedeki aksaklık ve sapmaların, ilköğretimdeki finansman ve fizikî mekân yetersizliği ile ifade edildiği / geçiştirildiği söylenebilir.
01.10.1998-01.10.2000 tarihleri arasındaki iki yıllık sürede ilköğretim okulu, birinci ve altıncı sınıf öğrencilerinin illere göre dağılımı ( bk. Tablo 1, 2 ) incelendiğinde, kesintisiz zorunlu ilköğretimin gerçekleştirilmesi / geciktirilmesinde finansman ve fizikî mekân yetersizliğinin – yaygın söylendiği gibi – başat sebep olmadığı görülmektedir.
Millî Eğitim Bakanlığının merkez, taşra, yurt dışı ve bağlı kuruluş yöneticileri, eğitim kurumlarının yönetici, öğretmen ve deneticileri ile veliler ve kamuoyu; maliyet- fayda analizi ilişkisine göre eğitime yatırım yapma, ürün alma anlayışına ( kavram, ilke, uygulama, değerlendirme ) sahip olduğu sürece, eğitimde nicelik yanında niteliğin de vazgeçilmez olduğu gerçeği anlamını bulacaktır.

About drkemalkocak

Eğitimci-Bürokrat-Akademisyen olmasına rağmen cehlini bir türlü gideremeyen ama suyu aramaktan yılmayan-Bu su Fuzulî'nin "Su Kasidesi"ndeki sudur... 01.07.1953’te Ankara / Şereflikoçhisar / Sarıyahşi’de doğdu.. Sarıyahşi İlkokulunu ( 1965 - 1966 ), Şereflikoçhisar Ortaokulunu ( 1968 - 1969 ), Ankara Erkek İlköğretmen Okulunu ( 1971 - 1972 )bitirdi. 15.11.1972’de Ankara / Keskin / Karafakılı Köyü İlkokulu Öğretmeni olarak Devlet memurluğuna başladı. Kırıkkale / Yahşihan /Namık Kemal ve Karacaali Köyü ilkokullarında Sınıf Öğretmenliği yaptı. Askerliğini er öğretmen olarak yerine getirdi. Gazi Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilgiler Bölümünü ( 27.09.1978 ) bitirdi. 25.03.1982’de Ankara / Namık Kemal Ortaokulu Sosyal Bilgiler Öğretmenliğine başladı. Kırıkkale / Hasandede Orhan Demirhan, Kırıkkale Ticaret ve Aydınlıkevler liselerinde Sosyal Bilgiler ( Tarih ) Öğretmenliği yaptı. Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan seçme sınavını kazanarak 8 ay süreli İlköğretim Müfettişliği Hizmet içi Eğitim Kursunu tamamlayıp Eskişehir İlköğretim Müfettişliğine atandı. 06.09.1983 - 22.03.1985 tarihleri arasında İlköğretim Müfettişliği görevini yürüttü. Eskişehir İlköğretim Müfettişliğinden Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğüne atandı. Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilâtındaki şube müdürlüğü görevine 22.03.1985’te başladı. İlköğretim Genel Müdürlüğünde Teftiş ve Değerlendirme, Disiplin, Mevzuat, Program ve Yayımlar, Araştırma ve Plânlama şube müdürlükleri görevinde bulundu. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilimler Eğitimi Ana bilim Dalı Tarih Eğitimi Bilim Dalında lisans tamamladı (16.02.1987). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Türk Tarihi Ana bilim Dalında yüksek lisans ( master ) yaptı ( 21.02.1991). Tezi “ Cumhuriyetten Günümüze Tarih Çalışmaları ve Tarih Öğretimi 1923 - 1960 “, tez danışmanı Prof. Dr. Yücel ÖZKAYA’dır. Girdiği test ve mülakât sınavlarını kazanarak ( 1987 ) Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Kamu Yönetimi Lisansüstü%2
Bu yazı Uncategorized içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s